Çorbamızda casus yazılım olacak mı?

Casus yazılımlar bilgisayarımızda çıktı, “Olabilir” dedik, akıllı telefonumuzda çıktı, “Ne oluyoruz?” dedik, akıllı televizyona musallat oldu, “Hadi canım!” dedik; kameralara bulaştı, “Bize rahat yok!” dedik. Şimdi de hedefleri buzdolaplarımız, “Bari çorbamıza dokunma, orada dur!” diyoruz.

Japon yemeklerine bayılırım. Şu tatsız tuzsuz tofu hariç tüm Japon yemeklerini keyifle yerim. Suşi ve yılanbalığı favorim diyebilirim. Teknoloji konusunda da Japon markaları uzun süre liderliği ellerinde tuttu. Peki ne oldu da, bu Japon şirketlerinin şimdilerde sesi soluğu çıkmıyor? Samuray kılıcıyla keskin bir saldırıya mı uğradılar? Ben bunu yaşadığım dönemlerden yola çıkarak anlatmaya çalışacağım. Üniversite yıllarımız olan 1990'ların koşulsuz hakimi, "Japon malı"ydı.

Mikro ve taşınabilir seviyede ne kadar cihaz varsa Japon firmaların eseriydi. Ancak Japonlar yazılım konusunda kendilerine pek güvenmiyorlardı. O yüzden en iyi optik ve mikro elektronik cihazların yazılım projeleri büyük çoğunlukla ABD'deki üniversitelerde geliştiriliyordu. Bizdeki elektronik şirketlerinin Japon taklitleri bile çıktı.

Oysa 2000'ler, hızlı internet bağlantısının ve akıllı telefon sektörünün hızla büyüdüğü yıllardı. O dönemden bugüne bakınca Japon firmalarının tepetaklak gitmesi, çok önemli bir küçülmeye sebep oldu. Çinli ve Güney Koreli şirketlerin uygun fiyatlı yüksek mühendis kalitesine sahip çözümleri, Japon şirketlerin katma değerini, yani kârını düşürdü. İşte kârlılığın bittiği "Sakura" (Kiraz Ağacı) döneminin sona erdiği yıllarda Japon şirketlerinin çoğu küçüldü ve Panasonic, Toshiba gibi markalar tüketici elektroniği alanından çıktı.

Bugün ise Japonya, hem girişimcilik hem de yazılım konusunda daha iddialı olmak için arayış içinde. Bir yandan da korkuları var. Nesnelerin interneti dediğimiz IoT (Internet of Things) cihazlarının siber saldırılarda giderek artan biçimde kullanılması, Japonları harekete geçirdi. Ağa bağlı tüm cihazlar risk altında olunca tedirginlik arttı. Eskiden bilgisayarların ve akıllı telefonların siber saldırıya uğramasını normal karşılardık. Şimdi buzdolabı bile risk altına girince, yemeğimizi bile korku içinde yiyecekmişiz gibi geliyor. Antivirüs yazılım kuruluşu ESET'in edindiği bilgiye göre Japonlar, yeni nesil televizyon, buzdolabı ya da fırın gibi internet bağlantılı cihazların güvenliğini test etmeye karar verdi. Bu işin şakası yok.

Siber suçlular için özellikle internet cihazları, ne yazık ki kolay lokma olarak değerlendiriliyor. Varsayılan, değişmeyen ve zayıf şifreler; savunmasız gömülü firmware (ürün yazılımı), ayrıca güncelleme yamalarının olmaması, internet bağlantılı bu cihazları riske açık hale getiriyor.

Avrupa merkezli bilgi güvenliği kuruluşu ESET'in edindiği bilgiye göre, Japonya'da 2017'de gerçekleştirilen siber saldırıların yarısından fazlasında akıllı cihazlar hedeflendi veya kullanıldı. Bu durum da yetkilileri harekete geçirdi. Ülkenin ulusal yayın kuruluşu NHK World'in yaptığı duyuruya göre Japonya, ülkede bulunan yaklaşık 200 milyon nesnelerin interneti (IoT) cihazının güvenliğini test etme amaçlı bir planı onayladı. Suşilerine hayran olduğumuz nazik dostlarımızın korkusuna ortak olmak için bizim de sebeplerimiz var. Çünkü bizlerin şifre kullanma alışkanlığı içler acısı. Bu yeni dönemde güvenlik sorununda "Bana bir şey olmaz!" özgüvenini sıfırlayacak olaylar konusunda hazırlıklı olun.

Japonların şaka yapmadığı konulardan biri, güvenliktir. Bu konudaki iş toplantısında gülümsüyorlarsa bile bir sorun vardır. Hatta sıkıştıkları için gülümsüyor olmaları daha büyük olasılık. Bu yüzden onları ikna etmek hiç kolay olmayacak. Japon uzmanlar yakın zamanda bir tatbikata girişecek; buna göre, varsayılan ve yaygın olarak kullanılan şifrelerin listeleriyle donatılmış Japonya Ulusal Bilgi ve İletişim Teknolojisi Enstitüsü (NICT) çalışanları, rasgele seçilen akıllı cihazlara giriş yapmaya çalışacak. Hem ev hem de iş ağlarındaki router cihazlar ve web kameraları, şubat ayı içinde başlayan bu büyük ölçekli penetrasyon testi kapsamında öncelikle incelenecek. Bu kurum daha sonra internet servis sağlayıcılarıyla ve yerel yetkililerle çalışacak; böylece güvenli olmayan cihazların sahipleri bilgilendirilebilecek ve akıllı teknolojilerin kontrol altına alınması sağlanacak.

İNİŞE GEÇEN JAPON MARKALAR

Liderliği, yöneticilerinin kârlılık konusunda önemli bir hile yaptığı tüketici elektroniğinden tamamen çıkan Toshiba alıyor. Taşınabilir bilgisayar markası artık ıssız bir yolda. Tüketici alanından çıkan bir Japon şirketi de Panasonic oldu. Teknoloji dünyasını telefon ve televizyonlarıyla şenlendiren Sony eski parlak günlerini arıyor. Televizyon konusunda ise inatla rekabete devam ediyor. Ancak Ericsson ile yaptığı mutsuz evlilikten sonra telefonda tek başına sultanlık yaşamıyor.

BİZE ULAŞIN